Εντοπισμός των αιτιών της προβληματικής συμπεριφοράς στο σχολείο


Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να καταλάβουμε πώς, οι μαθητές που είναι δυσαρεστημένοι από το σχολείο και τα μαθήματα, νιώθουν για το μαθησιακό περιβάλλον και τους καθηγητές τους και τι σκέπτονται για τον εαυτό τους ως μαθητές.

Ωραία τα παραπάνω, με ποιο τρόπο όμως θα βρούμε, για ποιο λόγο αντιδρά έτσι ο μαθητής;

1. Μία παιδαγωγική τεχνική εύρεσης των αιτιών, ακόμα και σε μαθητές που είναι εσωστρεφείς, είναι οι «ομιλούσες πέτρες» (Talking stones, Wearmouth, 2004): με αυτήν την τεχνική δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να εξωτερικεύσουν αρνητικά συναισθήματα που ενδεχομένως βιώνουν· αποτελεί έτσι μία μέθοδο εντοπισμού των αιτιών, ώστε να εξευρεθούν οι πιθανές λύσεις αυτών. Είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο και πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο αυστηρά ηθικών αρχών, κυρίως  θεμάτων που συνδέονται με την εμπιστοσύνη, την εχεμύθεια και την προστασία του μαθητή.

Κατά τη διάρκεια μιας προσωπικής συζήτησης οι μαθητές επιλέγουν από έναν σωρό πέτρες που διαφέρουν σε σχήμα, χρώμα και υφή. Η επιλογή τους έχει να κάνει με την αντιστοιχία που θα έδιναν στον εαυτό τους, αλλά και σε άλλους εμπλεκόμενους παράγοντες στο σχολείο (καθηγητές, συμμαθητές, γονείς) με την κάθε πέτρα. Oι μαθητές δικαιολογούν την επιλογή τους κάθε φορά που παίρνουν μία πέτρα και στη συνέχεια, αφού μιλήσουν για τα συναισθήματά τους και τις σκέψεις τους, την τοποθετούν σε ένα μεγάλο χαρτί. Κάθε φορά τοποθετείται μία πέτρα έτσι ώστε να σχηματίζεται ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι θέσεις και οι αποστάσεις τους φανερώνουν πολλά. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τη θεωρία του κονστρουκτιβισμού (Cobb, 1989), οι πέτρες «ζωντανεύουν» και οι ερμηνείες τους οικοδομούνται.

Με αυτήν την τεχνική μπορούμε να ανακαλύψουμε τι κρύβεται πίσω από την απείθαρχη συμπεριφορά του μαθητή και να τον καταλάβουμε.

2. Ένας ακόμα τρόπος είναι η συστηματική παρατήρηση (Cohen και Manion, 1994) του συνόλου της τάξης ή ενός μέρους της η οποία βοηθά στην παρακολούθηση της συμπεριφοράς του κάθε παιδιού. Παραθέτουμε ένα προσχέδιο συστηματικής παρατήρησης:

 

Συχνότητα

 

 

Συνθήκη κάτω από την οποία συμβαίνει η ανεπιθύμητη συμπεριφορά

 

Συμπεριφορά

 

Αποτελέσματα

 

 

 

 

 

 

Περιβάλλον

Εμπλεκόμενοι

Μάθημα

Σχόλια

 

 

 

 

 

 

Καταγράφοντας τις ανεπιθύμητες συμπεριφορές μπορούμε να εντοπίσουμε τα αίτια τους και να βρούμε λύσεις για την αντιμετώπισή τους.

Δύο άλλες αξιόλογες τεχνικές ελέγχου είναι τα συμβόλαια συμπεριφοράς τα οποία εφαρμόζονται σε συνεργασία με το παιδί και του καθορίζουν τις κατάλληλες και ακατάλληλες συμπεριφορές, αλλά και το σύστημα ανταλλάξιμων αμοιβών σύμφωνα με το οποίο υπάρχουν συμβολικές αμοιβές οι οποίες ανταλλάσσονται με άλλους ενισχυτές (Caffyn, 1987).

3. Επικοινωνία με τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς του/της μαθητή/τριας, ώστε να μάθουμε τι συμβαίνει και στα υπόλοιπα μαθήματα. Πώς συμπεριφέρεται εκεί ο μαθητής; Υπάρχει κάποιο μάθημα στο οποίο δεν εκδηλώνει παρόμοια συμπεριφορά ή σε όλα τα μαθήματα ανεξαιρέτως λειτουργεί το ίδιο;

4. Επαφή με τους γονείς του παιδιού και διερευνητική συζήτηση μαζί τους με διακριτικότητα (θα μπορούσαμε να κρατάμε κάποιες σημειώσεις σε μορφή συνέντευξης), ώστε να ερευνήσουμε αν κρύβονται άλλα προβλήματα ή συμβαίνουν δυσάρεστες καταστάσεις στο οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού (ένας θάνατος, κάποιος χωρισμός, οικονομικά προβλήματα, κ.λπ).

5. Διάλογο με τον εαυτό μας. Είναι σημαντικό να δούμε πώς εμείς οι ίδιοι αξιολογούμε τη συγκεκριμένη συμπεριφορά, αφού έχουμε τις δικές μας απόψεις και πεποιθήσεις. Τι ερμηνεία δίνουμε; Πώς λειτουργούμε εμείς μέσα στην τάξη; Ποια είναι η αντίδρασή μας σε ανεπιθύμητες συμπεριφορές;

Αν δε θέσουμε και δεν απαντήσουμε οι ίδιοι αυτά τα ερωτήματα, δύσκολα θα απεμπλακούμε από μια προβληματική κατάσταση. Ο κάθε ένας από εμάς έχει απόψεις και αντιλήψεις που ποικίλουν, διαφορετική οπτική γωνία. Αλλιώς μπορεί να φαίνεται στα δικά μας μάτια ένας προβληματικός μαθητής, αλλιώς στα μάτια κάποιου άλλου (του γονιού, ενός συναδέλφου,ενός συμμαθητή, κ.ο.κ). Ίσως να πρέπει και εμείς να τροποποιήσουμε μια συμπεριφορά μας.

images (1)

Tι είναι η μέθοδος Circle time;

Αν θέσουμε το ερώτημα κατά πόσο αρκεί η άριστη διδασκαλία από πλευράς επιστημονικής κατάρτισης και γνώσεων του εκπαιδευτικού και ένα άριστο σχολικό πρόγραμμα για την ενεργό συμμετοχή και θετική επίδοση όλων των μαθητών σε μία εκπαιδευτική μονάδα η απάντηση που θα πάρουμε είναι πως όχι μόνο δεν αρκούν, αλλά ίσως χαρακτηρίζονται και δευτερεύουσας σημασίας μέσα […]

0 comments
bullying-1

Προτάσεις για βελτίωση της σχολικής συμπεριφοράς

Οι προτάσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν έναν απόλυτο κανόνα. Όταν, όπως προαναφέραμε, η τάξη αποτελεί ένα πολύπλοκο και πολυδιάστατο κοινωνικό περιβάλλον, δε σημαίνει ότι υπάρχουν εύκολες και μετρήσιμες απαντήσεις. Ούτε ότι μπορούν να εφαρμοστούν σε όλα ανεξαιρέτως τα σχολικά περιβάλλοντα. Αν όμως χρησιμοποιήσετε αυτές τις προτάσεις ως έναν μπούσουλα για την αντιμετώπιση δυσάρεστων καταστάσεων και […]

0 comments
εξ αποστάσεως σεμινάρια για εκπαιδευτικούς

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού

Διδασκαλία είναι η εκπαιδευτική διαδικασία με την οποία γίνεται η μετάδοση γνώσεων, κυρίως από το δάσκαλο στο μαθητή. Πιο συγκεκριμένα είναι είναι το σύνολο των προγραμματισμένων και μεθοδικών δραστηριοτήτων που επιλέγει να αναπτύξει ο εκπαιδευτικός μέσα σ’ ένα πλαίσιο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης με τους μαθητές, προκειμένου να εμπλέξει με φυσικό και αβίαστο τρόπο τους τελευταίους […]

0 comments
εξ αποστάσεως σεμινάρια για εκπαιδευτικούς

Ποιες είναι οι αιτίες απειθαρχίας στο σχολείο;

«Δυσκολεύομαι να βάλω τους μαθητές μου σε μια σειρά», «υπάρχει αρνητικό κλίμα μέσα την τάξη μου», «οι μαθητές μου μοιάζουν να είναι αφηρημένοι», «μέσα στην τάξη επικρατεί πολλή φασαρία», «δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ τα κρούσματα επιθετικής συμπεριφοράς», «το μάθημα διακόπτεται συνεχώς», «οι μαθητές μου φλυαρούν ακατάπαυστα», «οι μαθητές μου σηκώνονται από τη θέση τους […]

0 comments
Δια Ζώσης Εκπαίδευση

Διοίκηση σχολικών μονάδων εξ αποστάσεως

Διοίκηση σχολικών μονάδων εξ αποστάσεως μεταπτυχιακά Εκπαιδευτική Ηγεσία, Διοίκηση & Αναδυόμενες Τεχνολογίες To πρόγραμμα έχει ήδη αναγνωριστεί στην Ελλάδα Διάρκεια: 1 έτος Δίδακτρα: 3200€ Γλώσσα: Ελληνικά Το μεταπτυχιακό έχει σχεδιαστεί για όσους αναζητούν ρόλους ως ηγέτες στον τομέα της εκπαίδευσης, εκθέτοντας τους στην καινοτόμο έρευνα και την εμπειρία στην ηγεσία, διαχείριση και διοίκηση των εκπαιδευτικών […]

0 comments
1

Διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων: μεταπτυχιακό εξ αποστάσεως

Εξ αποστάσεως μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική Ηγεσία To εξ αποστάσεως μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική Ηγεσία είναι ενός έτους (ημερολογιακού) και παραδίδεται εξ αποστάσεως με την μέθοδο της ασύγχρονης τηλε-εκπαίδευσης και έχει ήδη αναγνωριστεί στην Ελλάδα. Το μεταπτυχιακό έχει σχεδιαστεί για όσους αναζητούν ρόλους ως ηγέτες στον τομέα της εκπαίδευσης, εκθέτοντας τους στην καινοτόμο έρευνα και την εμπειρία […]

0 comments
grad-group

Διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων: σεμινάριο

Μοριοδοτούμενο σεμινάριο στην διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων. Κόστος: 150€ Διάρκεια: 400 ώρες Μοριοδότηση: Η επιμόρφωση μοριοδοτείται, εκτός των άλλων, και στις προκηρύξεις Υποδιευθυντών στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (Σ.Δ.Ε.) Υποδιευθυντών στα Δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Δ.Ι.Ε.Κ.) Διευθυντών στα Δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Δ.Ι.Ε.Κ.) Διευθυντών στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (Σ.Δ.Ε) Η επιμόρφωση απευθύνεται σε:  Εκπαιδευτικούς  Σχολικούς Συμβούλους & Υποψήφιους Σχολικούς Συμβούλους  Ενεργά […]

0 comments

Νέο Σεμινάριο: ΔΟΠ στην εκπαίδευση

Το ζήτημα της Διασφάλισης της Ποιότητας βρίσκεται στον πυρήνα της εκπαιδευτικής πολιτικής τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία. Αποφάσεις που λαμβάνονται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης στηρίζονται στις αρχές της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας και έχουν αντίκτυπο στο περιεχόμενο των προγραμμάτων σπουδών, στη δομή των εκπαιδευτικών οργανισμών, στις σχέσεις και στις συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών. Το παρόν […]

0 comments

Νέο Σεμινάριο: Διαχείριση Κρίσεων στην Εκπαίδευση

Διαχείριση κρίσεων στην εκπαίδευση/Διαχείριση σχολικής συμπεριφοράς Σεμινάριο εξ αποστάσεως για εκπαιδευτικούς 250 ωρών Ακαδημαϊκή Υπεύθυνη: Αναστασία Καστανά Δεν υπάρχει εκπαιδευτικός που να μην αντιμετώπισε έστω και μία φορά στην επαγγελματική του πορεία φαινόμενα απειθαρχίας εκ μέρους των μαθητών. Μέσα από αυτό το μάθημα ο κάθε ενδιαφερόμενος θα γνωρίσει και θα υιοθετήσει τεχνικές ελέγχου εκπαιδευτικών κρίσεων, […]

0 comments

Σεμινάριο στην Εκπαιδευτική Ηγεσία

Το σεμινάριο στην «Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων» παραδίδεται online. Το κόστος ανέρχεται στο συμβολικό ποσό των 60€ και καλύπτει αποκλειστικά και μόνο τα διαχειριστικά κόστη. Η προσπάθεια αυτή έρχεται σαν συνέχεια του δωρεάν σεμιναρίου στην «Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων» .   Για πληροφορίες δείτε εδώ

0 comments