Bullying στο σχολείο: Τα χαρακτηριστικά του θύτη και του θύματος


Το νταηλίκι ή σχολικός εκφοβισμός είναι μια μορφή επανειλημμένης, επίμονης και επιθετικής συμπεριφοράς κατά ενός ατόμου ή μερικών ατόμων, η οποία επιδιώκει να προκαλέσει (ή πρέπει να αναγνωριστεί ότι προκαλεί) φόβο και δυστυχία και/ή ζημιά στο σώμα, στα αισθήματα, στην αυτοεκτίμηση ή στην υπόληψη ενός άλλου ατόμου. Το νταηλίκι συμβαίνει σε ένα πλαίσιο όπου υπάρχει μια πραγματική ή αντιληπτή ανισορροπία δύναμης

Οι επιπτώσεις του σχολικού εκφοβισμού είναι ποικίλες, σοβαρές και μακροχρόνιες και αφορούν στα παιδιά που θυματοποιούνται, αλλά και τα παιδιά θύτες καθώς επίσης και τα παιδιά παρατηρητές. Η τελευταία κατηγορία αναφέρεται στους μαθητές οι οποίοι παραμένουν αμέτοχοι, χωρίς να υποστηρίζουν ή να προστατεύουν μία από τις δύο πλευρές. Συνήθως αισθάνονται άβολα και αναποφάσιστοι σχετικά με το ποιος είναι ο υπεύθυνος ή αν το θύμα άξιζε της συγκεκριμένης αντιμετώπισης ή όχι.

Ενώ οι παρακάτω επιπτώσεις ενδέχεται να προκαλούνται και από άλλους παράγοντες, οι έρευνες γύρω από το θέμα, δείχνουν τις επιπτώσεις αυτές να είναι πολύ συχνές στα θύματα, στους θύτες, άλλα και στους αμέτοχους μαθητές του σχολικού εκφοβισμού.

bullying-1

Τα παιδιά που εκφοβίζονται 

  • Έχουν περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από κατάθλιψη και άγχος και μερικά από τα συμπτώματα που αναγράφονται παρακάτω, μπορεί να εξακολουθήσουν να υπάρχουν μέχρι την ενηλικίωση:

  • Έχουν συχνά τάσεις αυτοκτονίας που μπορεί να συνεχίσουν και μέχρι την ενηλικίωση. Σε μία μελέτη, οι ενήλικες που υπήρξαν θύματα σχολικού εκφοβισμού ήταν 3 φορές πιο πιθανόν να κάνουν σκέψεις για αυτοκτονία.

  • Είναι πιο πιθανόν να παρουσιάσουν σωματικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν, πονοκέφαλους ημικρανίες, δερματικά προβλήματα ( π,χ. δερματίτιδες) έλκος, τρέμουλο, κρίσεις πανικού κ.α.

  • Σχετική έρευνα έδειξε ότι τα θύματα σχολικού εκφοβισμού – δημοτικής ηλικίας– είχαν τις διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν ψυχωτικά συμπτώματα στην εφηβεία

  • Είναι πιο πιθανό να παραπονιούνται για την υγεία τους. Σε μία μελέτη, η θυματοποίηση σχετίστηκε με την κατάσταση υγείας χρόνια αργότερα.

  • Μείωση της σχολικής απόδοσης και παρουσίας στο σχολείο, όπως και αυξημένες πιθανότητες να παρατήσουν εντελώς το σχολείο.

  • Έχουν περισσότερες πιθανότητες να αντιδράσουν με εξαιρετικά βίαιο τρόπο. Σε 12 από τα 15 περιστατικά στη δεκαετία του 1990, όπου μαθητές έριξαν πυρά στο σχολείο τους, οι σκοπευτές ήταν θύματα σχολικού εκφοβισμού.

  • αυξημένο αίσθημα θλίψης και μοναξιάς

  • αλλαγές στον ύπνο και στις διατροφικές συνήθειες

  • απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες

Συμπτώματα:

Διάφορα «σημάδια» μπορούν να υποψιάσουν γονείς και εκπαιδευτικούς πως ο/η μαθητής/τρια αποτελεί αντικείμενο σχολικού εκφοβισμού:

  • Να έχει γίνει το ίδιο επιθετικό και να εκφοβίζει τα αδέλφια του ή άλλα παιδιά

  • Έχει ανεξήγητες µελανιές

  • Δίνει παράλογες εξηγήσεις για αυτές

  • Να µην θέλει να πάει σχολείο ή να έχει εφιάλτες ή να αρχίσει να τραυλίζει

  • Επιστρέφει από το σχολείο χτυπηµένο, µε σκισµένα ρούχα, του λείπουν πράγµατα ή και χρήµατα

  • Τροµάζει κάθε φορά που λαµβάνει µήνυµα από το κινητό του και γενικά παρουσιάζει αλλόκοτη συµπεριφορά.

Τα παιδιά που εκφοβίζουν

  • Έχουν αυξημένες πιθανότητες κατάχρησης αλκοόλ και άλλων ναρκωτικών κατά την περίοδο της εφηβείας καθώς και ως ενήλικες.

  • Είναι πιο πιθανό να εμπλακούν σε καυγάδες, σε βανδαλισμούς και να παρατήσουν το σχολείο.

  • Είναι πιο πιθανό να ασκήσουν πρόωρη σεξουαλική δραστηριότητα.

  • Είναι πιο πιθανό να έχουν προβλήματα με τον νόμο όταν ενηλικιωθούν. Σε μία μελέτη, 60% των αγοριών που εκφόβιζαν στο Γυμνάσιο είχαν είδη προβλήματα με τον νόμο πριν συμπληρώσουν τα 24 έτη. Επίσης, αυτά τα άτομα όταν ενηλικιωθούν είναι πιο πιθανόν να ασκούν βία στους συντρόφους τους και στα παιδιά τους και αδυνατούν να κρατήσουν τις φιλικές τους σχέσεις.

Τα παιδιά παρατηρητές

  • Έχουν αυξημένες πιθανότητες να καπνίζουν και να κάνουν κατάχρηση αλκοόλης ή άλλων ναρκωτικών.

  • Έχουν αυξημένα προβλήματα ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων της κατάθλιψη και το άγχος.

  • Είναι πιο πιθανόν να απουσιάζουν συχνά από το σχολείο.

Τα Χαρακτηριστικά του Θύματος

Το παιδί που εκφοβίζεται συνήθως έχει ανασφαλή προσωπικότητα

imagesΤα παιδιά που είναι παθητικά και αγωνιώδη είναι πιθανότερο να είναι θύματα του σχολικού εκφοβισμού. Τείνουν επίσης να αισθάνονται ανασφάλεια, να έχουν αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους και να κλαίνε συχνά. Στην πραγματικότητα, μερικοί ερευνητές θεωρούν ότι η ανασφάλεια και η έλλειψη αυτοπεποίθησης που χαρακτηρίζουν μερικά παιδιά, μπορεί να τα βάζουν στην θέση του «τέλειου θύματος» αφού η αδυναμία τους φαίνεται να προκαλεί τα παιδιά θύτες. Τα παιδιά που είναι θύματα του σχολικού εκφοβισμού είναι συνήθως πιο ήσυχα και ευαίσθητα από άλλα παιδιά.

Το παιδί που εκφοβίζεται είναι λιγότερο αποδεχτό από συνομήλικους

Τα θύματα του σχολικού εκφοβισμού έχουν λιγότερους φίλους από τα παιδιά που δεν εκφοβίζονται. Είναι λιγότερο αποδεχτά από συνομήλικους, δεν είναι καθόλου δημοφιλή και μπορεί να έχουν δεχτεί και την απόρριψη. Αυτά τα παιδιά είναι συνήθως μόνα στα διαλείμματα. Αυτή η απόρριψη από τους συνομήλικους εμφανίζεται πολύ πριν αρχίσει ο εκφοβισμός.

Το παιδί που εκφοβίζεται διαφέρει με κάποιο τρόπο

Δυστυχώς, τα παιδιά με ειδικές ικανότητες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν θύματα του σχολικού εκφοβισμού. Για παράδειγμα, τα παιδιά με μαθησιακά προβλήματα συχνά αναφέρουν ότι εκφοβίζονται. Τα παιδιά με προφανή φυσικά ή διανοητικά προβλήματα έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι θύματα εκφοβισμού.

Το παιδί που εκφοβίζεται είναι σωματικά αδύναμο

Τα παιδιά που είναι κοντύτερα, λεπτότερα, ή με λιγότερη μυϊκή δύναμη από τους συνομήλικους αποτελούν συχνότερα στόχο για εκφοβισμό.

Τα Χαρακτηριστικά του Θύτη

Το παιδί που εκφοβίζει είναι δημοφιλές

Είναι συνήθως δημοφιλή παιδιά με πολύ καλές κοινωνικές δεξιότητες που προσελκύουν υποστηριχτές, τους οποίους μπορούν εύκολα να χειριστούν. Η θέση που έχουν μέσα στην ομάδα συνομήλικων είναι σημαντική αφού ενισχύει την δύναμη τους.

Το παιδί που εκφοβίζει τείνει να είναι πιο επιθετικό

Τα παιδιά που εκφοβίζουν έχουν συχνότερα επιθετικές προθέσεις απέναντι στο κοινωνικό τους περιβάλλον και έχουν πιο θετικές απόψεις για την βία. Είναι παρορμητικά άτομα, έχουν την ανάγκη να εξουσιάζουν άλλα παιδιά και δεν παρουσιάζουν ενσυναίσθηση για τα θύματα τους.

Εκπαιδευτική Ψυχολογία

Συμβουλευτική για γονείς & εκπαιδευτικούς

teaching

Εκπαίδευση: Η Αριστεία δεν μένει εδώ

Γιάννης Ρες, Μ.Ed (Παν. Αιγαίου), Μ.Ed ((ΕΑΠ), Εκπαιδευτής Ενηλίκων Ας ξεκινήσουμε με μία παραδοχή: η αναζήτηση της ευκολίας, η υιοθέτηση της ήσσονος προσπάθειας, η απαξίωση της εργασίας, η επιβράβευση της μετριότητας και της αδιαφορίας και εν τέλει, η ιδεοληπτική απαξίωση του μόχθου και της αξιοκρατίας δεν συμβάλλουν στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Διαβάζουμε στο λεξικό: Αριστεία […]

0 comments
1

Πώς να δημιουργήσουμε μία αληθινά σκεπτόμενη τάξη

Σκεφτείτε για λίγο και φανταστείτε ένα δημιουργικό περιβάλλον εργασίας. Μην ανησυχείτε για το είδος της εργασίας που διεξάγεται. Απλά επικεντρωθείτε στο χώρο. Κλείστε τα μάτια σας και φανταστείτε το. Τι είναι αυτός ο χώρος, όπως; τι ακούγεται; πώς οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν; υπάρχει κινητικότητα εκεί; υπάρχει ένδειξη εργασίας σε εξέλιξη εκεί; τι εικόνες υπάρχουν; είναι καθαρός […]

0 comments
psychology-mind-state-brain-100661188-primary.idge

Ψυχολογική Δύναμη: Πως να πετύχεις στον εργασιακό τομέα

Όλοι θέλουμε να πετύχουμε στον εργασιακό μας τομέα. Μέσα από τις πολύπλοκες και ανταγωνιστικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των ατόμων, μόνο όσοι έχουν κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά θα κατορθώσουν να πετύχουν την ανταμοιβή και την ικανοποίηση που στοχεύουν. Ακολουθώντας τους παρακάτω «νόμους» μπορείς να κερδίσεις την ψυχολογική υπεροχή στο εργασιακό σου περιβάλλον και να αποκομίσεις τα […]

0 comments