Οικονομικές θεωρίες για τη διεθνοποίηση των επιχειρήσεων


Θεωρία του Διεθνούς Κύκλου Ζωής του Προϊόντος (International Product LifeCycle Theory)

Η θεωρία αυτή αναπτύχθηκε με στόχο τη διερεύνηση των επιλογών μεταξύ άμεσων ξένων επενδύσεων και εξαγωγών (Vernon, 1966). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η ζωή ενός προϊόντος περιλαμβάνει τέσσερεις διαδοχικές φάσεις:

  • Καινοτομία και εισαγωγή του νέου προϊόντος σε μια ανεπτυγμένη αγορά.
  • Ακολουθεί η φάση της επέκτασης, καθώς αυξάνεται η ζήτηση στην εγχώρια αγορά, ενώ πραγματοποιούνται και εξαγωγές.
  • Η ωριμότητα του προϊόντος συντελείται στην τρίτη φάση, όπου η εγχώρια ζήτηση παύει να μεγεθύνεται, ενώ το μέσο κόστος παραγωγής μειώνεται λόγω της τυποποίησης των εισροών και της τεχνολογίας. Εάν το προϊόν απευθύνεται σε διεθνείς αγορές που εξασφαλίζουν οικονομίες κλίμακας, ενώ υπάρχουν και διαφορές στο κόστος των εισροών, τότε η επιχείρηση μπορεί να επιλέξει τις άμεσες ξένες επενδύσεις, αντί των εξαγωγών.
  • Η πλήρης τυποποίηση και η μαζική παραγωγή του προϊόντος, εξαφανίζουν το ολιγοπωλιακό πλεονέκτημα που προερχόταν από την καινοτομία, υποχρεώνοντας την επιχείρηση να το διαφοροποιήσει ή να αναζητήσει νέο τόπο εγκατάστασης με εξαιρετικά χαμηλό κόστος εργασίας.

Θεωρία της Ολιγοπωλιακής Αντίδρασης (Oligopolistic Reaction Theory)

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η διεθνοποίηση των επιχειρήσεων του ιδίου κλάδου ακολουθεί παρόμοια πορεία, καθώς εάν μια επιχείρηση σε μια ολιγοπωλιακή αγορά πραγματοποιήσει άμεσες ξένες επενδύσεις, θα προκαλέσει την αντίδραση των ανταγωνιστών της, που θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της ηγετικής επιχείρησης του κλάδου.

Ακολουθώντας την ηγετική επιχείρηση οι διεκδικητές αποσκοπούν αφενός μεν στη μείωση του ρίσκου από τη διεθνή επέκταση, καθώς  η αποδοχή των προϊόντων ή των υπηρεσιών του κλάδου από τη ξένη αγορά έχει ήδη δοκιμαστεί από την ηγετική επιχείρηση, αφετέρου δε στην αποτροπή απόκτησης ισχυρού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος από την επιχείρηση που εισήλθε πρώτη στην ξένη αγορά (Knickerbocker, 1973).

Θεωρία του εκλεκτικού υποδείγματος (Eclectic Paradigm)

Το εκλεκτικό υπόδειγμα συνδυάζει προγενέστερες θεωρητικές προσεγγίσεις με στόχο τη διερεύνηση των μορφών διείσδυσης των επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές (Dunning, 1980, 1988). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή οι επιχειρήσεις διεθνοποιούνται στη βάση τριών κατηγοριών πλεονεκτημάτων:

  • Πλεονεκτήματα ιδιοκτησίας (ownership specific advantages), όπως για παράδειγμα η επίτευξη οικονομιών κλίμακας ή η κατοχή υψηλής τεχνολογίας (βλ. Πίνακα 15).
  • Πλεονεκτήματα που απορρέουν από την ενδο-επιχειρησιακή ολοκλήρωση των αγορών (internalization advantages), όπως για παράδειγμα την προστασία των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων και τη μείωση του κόστους συναλλαγών.
  • Πλεονεκτήματα του τόπου εγκατάστασης (location specific advantages), όπως για παράδειγμα το κόστος εργασίας και οι εξωτερικές οικονομίες κλίμακας (υποδομές και προσφορά εισροών σε επαρκείς και προσιτές ποσότητες, τιμές και ποιότητα).

Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων

·        Πλεονεκτήματα που κατέχει η

·        επιχείρηση (O)

·        Πλεονεκτήματα που υπάρχουν

·        στη χώρα εγκατάστασης (L)

·        Πλεονεκτήματα από την ενδο-επιχειρησιακή ολοκλήρωση των αγορών (I)
·        -Τεχνολογικές καινοτομίες, τεχνογνωσία, διοικητικές δεξιότητες

·        -Οικονομίες κλίμακας

·        -Έντονη διαφοροποίηση προϊόντων

·        -Σχετικά εύκολη πρόσβαση στις αγορές

·        -Προσφορά εισροών σε επαρκείς ποσότητες

·        -Ικανοποιητική ποιότητα και τιμές

·        -Κόστος μεταφοράς και επικοινωνιών

·        -Ποιότητα υποδομών

·        -Ύπαρξη υψηλών δασμών

·        -Χαμηλό κόστος εργασίας

·        -Παραχώρηση κινήτρων στους ξένους επενδυτές

·        -Πολιτισμική εγγύτητα

·        -Μείωση του κόστους συναλλαγών

·        -Προστασία και διατήρηση της τεχνογνωσίας και των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων

·        -Έλεγχος της παραγωγής και των προοπτικών στις αγορές

  • Πηγή: Perrin, S. (1996), « Les théories de l’investissement direct étranger et de la firme multinationale », in Tersen et J. L. Bricout (eds.), L’investissement international, Paris: Armand Colin.
International MBA
Εξ αποστάσεως αναγνωρισμένο ελληνόφωνο μεταπτυχιακό International MBA
Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων
Εξ αποστάσεως μεταπτυχιακό στη  Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων
welldone

11 μαθήματα ζωής που οδηγούν σε επαγγελματική επιτυχία

ΟΛΑ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΕΞΑΣΚΗΣΗ Ένα πολύ μικρό ποσοστό του πληθυσμού έχει εξαιρετικά φυσικά χαρίσματα. Οι επιτυχημένοι επαγγελματίες που βλέπεις να έχουν περισσότερη γνώση ή ταλέντο από εσένα, το έχουν κατορθώσει με άπειρες ώρες δουλειάς και εξάσκησης. Εσύ βλέπεις το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους αλλά πριν από αυτό ήταν ερασιτέχνες σαν οποιονδήποτε, αλλά αρνήθηκαν να μείνουν απλοί […]

0 comments
People Management_image 1_1

Το συμμετοχικό μάνατζμεντ

Το συμμετοχικό μάνατζμεντ διακρίνεται σε δυο γενικές μορφές:  Το συμβουλευτικό μάνατζμεντ, που αποτελεί τον πρόδρομο της συμμετοχής. Αποτελεί μια βελτιωμένη εξέλιξη του αυταρχικού μάνατζμεντ. Η διεύθυνση αποφάσισε να αφήσει το προσωπικό της να εκφέρει απόψεις πάνω σε θέματα της δουλειάς. Τα αποτελέσματα υπήρξαν πολύ ενθαρρυντικά, γιατί έτσι το προσωπικό άρχισε να δείχνει περισσότερο ενδιαφέρον και […]

0 comments
people-brainstorming

Πώς να ετοιμάσετε ένα Marketing plan

Για κάθε επιχείρηση, μικρή και μεγάλη, το μάρκετινγκ καταλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος των εξόδων της. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι πολύ σημαντικό τα χρήματα για το μάρκετινγκ να χρησιμοποιούνται με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Έχει παρατηρηθεί πολλές φορές το φαινόμενο, εταιρίες κάθε είδους να σπαταλούν μεγάλα ποσά στο μάρκετινγκ και να μην βλέπουν τις […]

0 comments